Ara
  • Olga Ateş

e-Bildirgede İşe Giriş ve Çıkışlara Dikkat

Eyüp Sabri DEMİRCİ*

Yaklaşım Dergisi

I- GİRİŞ

5510 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar kimi zaman işten ayrılıp, aynı ay içinde, aynı işyerine yeniden başlayabilmektedir.

Özellikle tahsis talebinde bulunmak amacıyla işten ayrılan, ertesi gün sosyal güvenlik destek primine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayan sigortalılar açısından, belge türü farklı iki ayrı aylık prim ve hizmet belgesi ile bildirim yapılmakta, ancak 28 veya 29 gün çeken Şubat ayı ile 31 gün çeken aylarda bu sigortalıların prim gün sayılarının kaç olması ve bildirimlerinin nasıl yapılması gerektiği hususunda tereddüt yaşanabilmektedir.

Diğer taraftan, işe başlamadan en az bir gün önce sigortalı işe giriş bildirgeleri Sosyal Güvenlik Kurumu’na verilen ancak çeşitli nedenlerle işe başlamayan sigortalılarla ilgili olarak işe giriş bildirgelerinin iptal edilmesine gerek olup olmadığı, iptal edilecek ise ne şekilde iptal edileceği hususlarında da tereddüte düşülebilmektedir.

Bu yazımızda işten ayrılıp aynı ay içinde aynı işyerinde yeniden çalışmaya başlayan sigortalıların prim ödeme gün sayılarının nasıl hesaplanacağı, aylık prim ve hizmet belgelerinin e-Bildirgeden ne şekilde gönderileceği ve işe giriş bildirgesi verildiği halde işe başlamayan sigortalılarla ilgili ne yönde işlem yapılması gerektiği hususlarına yer verilmiştir.

II- İŞTEN AYRILIP (BİR SONRAKİ GÜN HARİÇ) AYNI AY İÇİNDE AYNI İŞYERİNDE YENİDEN ÇALIŞMAYA BAŞLAYAN SİGORTALILARIN PRİM GÜN SAYILARININ HESAPLANMASI

İşten ayrılış bildirgesi verilen sigortalıların, işten ayrıldıkları ayda aynı işyerinde yeniden işe başlamaları (bir sonraki gün başlama durumu hariç) ve aynı kanun numarası/aynı belge türü seçilerek düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesi ile bildirilecek olmaları halinde, e-Bildirge programı vasıtasıyla yapılacak bildirimler sırasında sigortalının işten ayrıldığı tarihten önceki hizmetlerinin ayrı satırda, yeniden işe girdiği tarihten sonraki hizmetlerinin ise ayrı satırda gösterilmesi gerekecektir.

Bu durumda sigortalının prim gün sayısının işten ayrıldığı tarihten önceki süreler için ayrı, yeniden işe alındığı tarihten sonraki süreler için ayrı olmak üzere parmak hesabı yapılmak suretiyle hesaplanması icap etmektedir.

Örneğin, 10.03.2015 tarihinde işten ayrılan bir sigortalının 25.03.2015 tarihinde aynı işyerinde yeniden çalışmaya başladığı ve her iki süreye ilişkin hizmetlerinin 1 no.lu belge türü ve 05510 sayılı Kanun numarası seçilerek düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesi ile bildirileceği varsayıldığında, sigortalının

- 01.03.2015 ila 10.03.2015 tarihleri arasındaki hizmetlerinin prim gün sayısı 10 gün olarak ayrı bir satırda,

- 25.03.2015 ila 31.03.2015 tarihleri arasındaki hizmetlerinin prim gün sayısı 7 gün olarak ayrı bir satırda

bildirilmesi gerekmektedir.

Bu şekilde yapılacak hesaplama sigortalının Şubat ayı içinde işten ayrılması ve Şubat ayı içinde yeniden işe başlaması durumunda da değişmeyecektir.

Hal böyle olmakla birlikte gerek eksik gün belgelerini Kuruma vermekle yükümlü olunan 10 veya üzerinde sigortalı çalıştırılıp çalıştırılmadığının tespitinde, gerek 6486 sayılı Kanunla getirilen beş puanlık prim indirimine ilave altı puanlık prim indiriminden yararlanılması sırasında 10 veya üzerinde sigortalı çalıştırılıp çalıştırılmadığının tespitinde, gerekse 4447 sayılı Kanun’un geçici 10. maddesinde öngörülen prim teşvikinden yararlanılması sırasında ortalama sigortalı sayısı ile cari ayda çalıştırılan sigortalı sayısının hesabında bu sigortalılar tek kayıt olarak dikkate alınmaktadır.

Sigortalının gerek tahsis talebinde bulunması nedeniyle, gerekse diğer nedenlerle işten ayrılıp daha sonraki bir tarihte aynı işyerinde yeniden işe başlamasına rağmen farklı kanun numarası ile veya farklı belge türü ile bildirilecek olması halinde, iki farklı aylık prim ve hizmet belgesi ile bildirilecek gün sayısı da yine parmak hesabı yapılarak hesaplanacaktır.

Örneğin, 4447 sayılı Kanun’un geçici 10. maddesinde öngörülen teşvikten yararlanılmakta iken 12.02.2015 tarihinde işten ayrılan bir sigortalının aynı işyerinde 27.02.2015 tarihinde yeniden çalışmaya başladığı varsayıldığında, söz konusu teşvikten işten ayrıldıktan sonra aynı veya farklı bir işyerinde yeniden çalışmaya başlanılması halinde ikinci defa yararlanılması mümkün olmadığından sigortalının;

- 01.02.2015 ila 12.02.2015 tarihleri arasındaki hizmetlerinin 1 no.lu belge türü ve 06111 sayılı Kanun numarası seçilerek prim gün sayısı 12 gün olarak,

- 27.02.2015 ila 28.02.2015 tarihleri arasındaki hizmetlerinin 1 no.lu belge türü ve 05510 sayılı Kanun numarası seçilerek prim gün sayısı 2 gün olarak

bildirilmesi icap etmektedir.

III- İŞTEN AYRILIP AYNI İŞYERİNDE BİR SONRAKİ GÜN YENİDEN İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİ VERİLEN SİGORTALILARIN PRİM GÜN SAYILARININ HESAPLANMASI

Uygulamada işten ayrılış bildirgesi verilen sigortalılar için ertesi gün aynı işyerinden yeniden işe giriş bildirgesi verildiği durumlarla da karşılaşılabilmektedir.

Genelde tahsis talebinde bulunmaları için işten ayrılış bildirgesi verilen sigortalıların tahsis talebinde bulunduktan sonra ertesi gün yeniden işe başlamaları şeklinde görülen bu durumun, kimi zaman işten ayrılış bildirgesinin sehven verilmesinden kaynaklandığı da görülmektedir.

A- TAHSİS TALEBİNDE BULUNMAK İÇİN İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRGESİ VERİLİP BİR SONRAKİ GÜN İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİ VERİLEN SİGORTALILARIN PRİM GÜN SAYISI

İşveren Uygulama Tebliği’nde, “Ay/dönem içindeki çalışmaları tam olan sigortalıların prim ödeme gün sayıları, ay/dönemin kaç gün olduğuna bakılmaksızın (ay/dönemin 28, 29, 30 veya 31 gün çektiği üzerinde durulmaksızın) 30 gün olarak sisteme girilecektir.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

Bu bağlamda, tahsis talebinde bulunmak için işten ayrılış bildirgesi verilen sigortalılar için hemen ertesi gün sosyal güvenlik destek primine tabi olarak işe giriş bildirgesi verildiği ve sigortalının ilgili ayda aylık tam ücrete hak kazandığı varsayıldığında, sigortalının 1 ve 2 no.lu belge türü seçilerek düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgelerindeki prim gün sayısının toplamının 30 olması icap etmektedir.

Hal böyle olmakla birlikte iki farklı belge türü seçilerek yapılan bildirimler sırasında 30 gün çeken aylarda prim gün sayısının sisteme girilmesi sırasında herhangi bir sorun yaşanmazken 31 gün çeken aylarda sorunlar yaşanabilmektedir.

31 gün çeken aylarda tahsis talebinde bulunması için işten ayrılış bildirgesi verilen ve bir sonraki gün sosyal güvenlik destek primine tabi olarak işe giriş bildirgesi verilen sigortalıların bir aylık ücrete hak kazanmış olmaları halinde,

- 1 no.lu belge türünden yapılacak bildirim sırasında işten ayrıldığı tarihe kadar geçen gün sayısı üzerinden,

- 2 no.lu belge türünden yapılacak bildirim sırasında, 1 no.lu belge türünden bildirilen gün sayısı 30 güne tamamlatılarak

bildirim yapılması icap etmektedir.

Örneğin, 17.03.2015 tarihinde tahsis talebinde bulunması için işten ayrılış bildirgesi verilen bir sigortalı için 18.03.2015 tarihinde SGDP’ye tabi olarak işe giriş bildirgesi verildiği durumda;

- 1 no.lu belge türünden yapılacak bildirimin 17 gün üzerinden,

- 2 no.lu belge türünden yapılacak bildirimin 13 gün üzerinden

yapılması gerekecektir.

Hal böyle olmakla birlikte 2 no.lu belge türünden 13 gün üzerinden bildirim yapılması sırasında sigortalının işe giriş tarihi sisteme 18.03.2015 olarak girildiğinde, ayın kalan gün sayısının 14 olması nedeniyle ayrıca eksik gün sayısının da 1 gün olarak girilmesi gerekecektir.

B- TAHSİS TALEBİNDE BULUNMADIĞI HALDE İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRGESİ VERİLİP BİR SONRAKİ GÜN İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİ VERİLEN SİGORTALILARIN PRİM GÜN SAYISI

Uygulamada tahsis talebinde de bulunmadığı halde işten ayrılış bildirgesi verilen bir sigortalı için bir sonraki gün aynı işyerinden yeniden işe giriş bildirgesi verildiği durumlarla da karşılaşılabilmektedir.

Bu gibi durumlarda, sigortalının hizmet akdi sona ermemiş ise sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin iptal edilmesi gerekecektir.

Dolayısıyla bu gibi durumlarda işten ayrılış ve işe giriş tarihlerinin e-Bildirgeye kaydedilmemesi ve sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin iptal edilmesi hususunda işyerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezine bir dilekçe ile müracaat edilmesi gerekecektir.

IV- İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİ VERİLEN SİGORTALILARIN İŞE BAŞLAMAMALARI HALİNDE YAPILMASI GEREKEN İŞLEMLER

5510 sayılı Kanun’un 8. maddesine istinaden sigortalı işe giriş bildirgelerinin, inşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde en geç sigortalının işe başladığı gün, diğer sektörlerde ise en geç sigortalının işe başladığı tarihten bir gün önce Sosyal Güvenlik Kurumu’na verilmesi gerekmektedir.

Hal böyle olmakla birlikte, özellikle inşaat, balıkçılık ve tarım dışı sektörlerde faaliyet gösteren işverenlerce işe giriş bildirgesinin en geç sigortalının işe başladığı tarihin bir gün öncesinde verilmesi zorunluluğu nedeniyle işe başlamadan önce işe giriş bildirgesi verilen işçinin, kimi zaman işe başlamadığı durumlarla da karşılaşılabilmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun e-Sigorta sisteminde sigortalı işe giriş bildirgelerinin gönderildiği gün içinde iptal edilmesine izin verildiğinden, işe başlaması gereken tarihten en az bir gün önce işe giriş bildirgesi düzenlenerek Kuruma gönderilen işçinin işe başlamaması halinde, işe giriş bildirgesinin e-Sigorta kanalıyla iptal edilmesine izin verilmemektedir.

Bu durumda, sigortalının işe başlamaması halinde durumun bir tutanak altına alınarak derhal dilekçe ekinde işyerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezine verilmesi ve sigortalı işe giriş bildirgesinin iptalinin istenilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Bu bağlamda, işe giriş bildirgesi verilen işçinin işe başlamaması durumunda, prim ödeme gün sayısının ve prime esas kazanç tutarının 0 (sıfır) olarak bildirilip eksik gün nedeni 15-Devamsızlık seçilerek aynı gün içinde işten çıkış tarihinin yazılması gibi bir durum söz konusu değildir. Aksi halde sigortalı işe giriş bildirgesi verilen sigortalı için her ne kadar işten ayrılış bildirgesi verilmiş olsa da sigortalının işe giriş tarihinden önceki son bir yıl içinde 30 prim gün sayısı var ise 10 gün süreyle, 90 prim gün sayısı var ise 100 gün süreyle daha provizyon verilmesine imkan sağlanmış olacaktır.

V- SONUÇ

Sigortalıların işten ayrılıp aynı işyerinde bir sonraki gün yeniden çalışmaya başlamaları ve aylık tam ücrete hak kazanmış olmaları halinde, işverenlerin/meslek mensuplarının ayın 28 veya 29 ya da 31 gün çektiği üzerinde durulmaksızın, sigortalıların işten ayrıldığı tarihten önceki ve işe giriş tarihinden sonraki sürelere ilişkin prim gün sayısının toplamının 30 olmasına dikkat etmeleri gerekmektedir.

Diğer taraftan, işe giriş bildirgeleri Kuruma verilmiş olan sigortalıların işe başlamamaları halinde, işe giriş bildirgelerinin sigortalının işe başlayacağı bildirilen günün saat 23:59’a kadar e-Sigorta kanalıyla iptal edilmesine imkan verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Aksi halde işe başlamamalarına rağmen, işe giriş bildirgeleri iptal edilemeyen sigortalıların sistemdeki işe giriş bildirgelerinden dolayı son bir yıl içinde 30 veya 90 günlük genel sağlık sigortası primleri var ise bu sigortalılara haksız yere sağlık hizmeti verilmesi söz konusu olabilecektir.

* Sosyal Güvenlik Kurumu, İşverenler Prim Daire Başkanlığı Şube Müdürü

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Tayyar Ateş Yeminli Mali Müşavirlik

Merkez Mah. Perihan Sk. No:67/1 Emin Bey Apt. Kat:4 D:5 Şişli / İstanbul 

+90 212 219 74 81