Ara
  • Olga Ateş

Yeni Düzenlemeler Işığında İşgücü Temin Hizmetlerinde Katma Değer Vergisi Tevkifatı Uygulaması

Recep Salih Şentürk

Vergi Dünyası Dergisi

Öz

Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9'uncu maddesinin kendisine verdiği yetkiye istinaden Maliye Bakanlığı yayınladığı tebliğler ile "kısmi tevkifat" uygulanacak işlemler ve tevkifatı yapacak gerçek ve tüzel kişileri belirlemiştir.

Bu kapsamda, ilgili tebliğlerde kısmi tevkifat uygulanacak işlemler arasında gösterilen "işgücü temin hizmeti" alımlarında, hizmeti alan tarafın, işlem bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin 9/10'unu alıcıya ödemeyip, sorumlu sıfatıyla tevkifata tabi tutarak 2 No.lu Katma Değer Vergisi Beyannamesi ile beyan etmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca mükellefe tevkif ettiği tutarı, 1 No.lu Katma Değer Vergisi Beyannamesi ile indirim konusu yapabilme imkanı verilmiştir.

İşin mahiyetine bakıldığında, temin edilen işgücünün Katma Değer Vergisi açısından kısmi tevkifata tabi olduğu açıkça belirli olmasına rağmen, bazı mükelleflerin satın aldıkları işgücüne istinaden hizmeti veren mükellefler ile imzaladıkları sözleşmelerde yer alan bir takım ifadelere dayanarak, söz konusu alımın tevkifata tabi olmadığı yorumunda bulunduğu görülmektedir. Söz konusu mükelleflerin vergi inceleme elemanları tarafından yapılan vergi incelemelerinde de konu ile ilgili getirilen eleştirilere bu şekilde savunma getirdikleri görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Vergi sorumlusu, Kısmi tevkifat, işgücü temin hizmeti, vergi alacağının emniyet altına alınması

1. GİRİŞ

Katma Değer Vergisi (KDV) mükellefleri bazı işletmeler, mal veya hizmet üretimlerine ilişkin olarak ihtiyaç duydukları işgücünü kendilerine hizmet akdi ile bağlı ücretli statüsünde hizmet erbabı çalıştırarak temin etmek yerine, alt işverenlerden veya bu alanda faaliyette bulunan diğer kurum, kuruluş veya organizasyonlardan satın almaktadırlar.

Katma Değer Vergisi Kanunu (KDVK) 8'inci maddesinde KDV'nin mükellefleri sayılmıştır. Mezkur kanunun 9.1'inci maddesinde ise; mükelleflerin Türkiye içinde ikametgahının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığı'nın vergi alacağını emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği belirtilerek, KDVK açısından "sorumluluk" müessesesi düzenlenmiştir.

Maliye Bakanlığı, kanunun kendisine verdiği yetkiyi kullanarak yayınladığı KDVK Genel Tebliğleri ile KDV tevkifatına tabi olan işlemleri ve bu işlemler için hesaplanan KDV'yi tevkifat yapmakla zorunlu gerçek kişi ve kurumları belirlemiştir. Bakanlık, bu uygulama ile bir nevi KDV için sorumluluk müessesesine işlerlik kazandırma gayreti içine girmiştir.

İşgücü temin hizmeti alımlarında KDV açısından kısmi tevkifat uygulaması özetle şu şekildedir. Hizmeti alan taraf, işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV'nin 9/10'luk kısmını, hizmet aldığı kurum yada gerçek kişiye ödemeyip, söz konusu tutarı sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan etmektedir. Beyan ettiği KDV'yi ise, 1 No.lu KDV Beyannamesi'nde indirilecek KDV kısmına ekleyerek indirim konusu yapabilmektedir.

Uygulama ile mali idare, vergi alacağından doğan sorumluluğu işlemi yapan taraflar arasında mükellef ve vergi sorumlusu olarak paylaştırmakta, bir nevi söz konusu alacağı emniyet altına almaktadır.

2. KONU İLE İLGİLİ KANUNİ VE İDARİ DÜZENLEMELER

KDV açısından sorumluluk uygulamasına ilgili kanunun 9'uncu maddesinde yer verilmiş ve aynı maddede Maliye Bakanlığı'na sorumluluk uygulamasının kapsamı bakımından yetki verilmiştir.

Maliye Bakanlığı, bu yetkiye istinaden yayınladığı 89, 91, 96 ve 97 Seri No.lu KDV Genel Tebliğleri'nde, tevkifat uygulaması ile ilgili olarak "İşgücü Temin Hizmetlerinde Kısmi Tevkifat" müessesesini de içine alacak şekilde açıklamalara yer vermiştir. Mali idare, bunun akabinde yayınladığı 117 Seri No.lu KDV Genel Tebliği ile 89, 91, 96 ve 97 Seri No.lu KDV Genel Tebliğleri'ni yürürlükten kaldırmıştır. Son olarak 26.04.2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan KDV Genel Uygulama Tebliği ile konu ile alakalı genel değerlendirmelere yer vermiştir.

Bu kapsamda, işgücü temin hizmeti alımında tevkifat uygulaması açısından güncel açıklamalar 117 Seri No.lu KDV Genel Tebliği ve KDV Uygulama Genel Tebliği'nde yer aldığından, bu makalede yapılan açıklamaların dayanağı olarak da ilgili tebliğler kabul edilmelidir.

3. KDVK AÇISINDAN TEVKİFAT UYGULAMASI VE TAM/KISMİ TEVKİFAT AYRIMI

KDV tevkifatı uygulaması, teslim veya hizmet bedeli üzerinden hesaplanan verginin, teslim veya hizmeti yapan tarafından değil, bu işlemlere muhatap olanlar tarafından kısmen veya tamamen vergi sorumlusu sıfatıyla beyan edilip ödenmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu kapsamda tam tevkifat; işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV'nin tamamının işleme muhatap olan alıcılar tarafından beyan edilip ödenmesidir. Kısmi tevkifat ise, hesaplanan verginin Maliye Bakanlığı'nca belirlenen kısmının, işleme muhatap olan alıcılar tarafından; diğer kısmının ise işlemi yapanlar tarafından beyan edilip ödenmesidir.

KDV tevkifatı ihtiyarı bir uygulama değildir. Maliye Bakanlığı'nca tam yada kısmi tevkifat uygulaması kapsamına alınan işlemlerde, alıcılar tarafından tevkifat yapılması yasal bir zorunluluktur. Diğer taraftan, Maliye Bakanlığı'nca tevkifat kapsamına alınmamış işlemlerde ise, alıcılar tarafından tevkifat yapılması mümkün değildir.

4. İŞGÜCÜ TEMİN HİZMETİ KAVRAMI VE KDV TEVKİFATINA TABİ OLMA ŞARTLARI

İşgücü temin hizmeti; işletmelerin mal veya hizmet üretimlerine ilişkin olarak ihtiyaç duydukları işgücünü, kendilerine hizmet akdi ile bağlı ücretli statüsünde hizmet erbabı çalıştırarak temin etmek yerine, alt işverenden veya bu alanda faaliyette bulunan diğer kurum, kuruluş veya organizasyonlardan satın alması olarak tanımlanmaktadır.

Söz konusu alımların KDV yönünden kısmi tevkifata tabi tutulması ise, 26.04.2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren KDV Uygulama Genel Tebliği'nde belirtilen şartların var olması halinde söz konusu olacaktır.

Söz konusu tebliğde işgücü temin hizmeti alımlarının KDV tevkifatına tabi olması için;

• Temin edilen elemanların, hizmeti alana ücretli statüsünde hizmet akdiyle bağlı olmaması,

• Temin edilen elemanların, hizmeti alanın sevk, idare ve kontrolü altında çalıştırılması,

şartlarının birlikte sağlanması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, elemanların işletmenin mal ve hizmet üretimi safhalarından herhangi birinde çalıştırılması halinde, sevk, idare ve kontrolün hizmeti alan işletmede olduğunun kabul edileceği ifade edilmiştir.

Açıklamalardan da anlaşılacağı üzere mali idare, KDV tevkifatı yapılması açısından bu iki şartın bir arada bulunmasını zorunlu kılmıştır. Temin edilen elemanların mal ya da hizmet üretim safhalarından birinde çalıştırılması halinde ise, elemanların sevk ve idaresinin başka bir hususa bakılmaksızın hizmeti alan işletmede olduğunun kabul edileceği açıkça ifade edilmiştir.

5. TEVKİFAT UYGULAYACAK ALICILAR

KDV Uygulama Genel Tebliği'nde yer alan ve yukarıda açıklanan şartların varlığı halinde, kimlerin işgücü temin hizmeti alımlarında KDV tevkifatı yapma zorunluluğu bulunduğu ilgili tebliğde aşağıda yer aldığı şekliyle belirtilmiştir:

• KDV mükellefleri (sadece sorumlu sıfatıyla KDV ödeyenler bu kapsamda değildir.)

• Belirlenmiş alıcılar (KDV mükellefi olsun yada olmasın)

- 5018 sayılı Kanuna ekli cetvellerde yer alan idare, kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri ve bunların teşkil ettikleri birlikler, belediyelerin teşkil ettikleri birlikler ile köylere hizmet götürme birlikleri,

- Yukarıda sayılanlar dışındaki, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları,

- Döner sermayeli kuruluşlar,

- Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,

- Kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları,

- Bankalar,

- Kamu iktisadi teşebbüsleri, ( Kamu İktisadi Kuruluşları ve İktisadi Devlet Teşekkülleri)

- Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar,

- Organize sanayi bölgeleri ile menkul kıymetler, vadeli işlemler borsaları dahil bütün borsalar,

- Yarıdan fazla hissesi doğrudan yukarıda sayılan idare, kurum ve kuruluşlara ait olan (tek başına ya da birlikte) kurum, kuruluş ve işletmeler,

- Payları Borsa İstanbul A.Ş.'de işlem gören şirketler,

- Kalkınma ve Yatırım Ajansları.

6. KONU İLE İLGİLİ DİĞER AYRINTILAR

6.1. Beyan

Yapılan KDV tevkifatı genel bütçeli idareler hariç, tevkifata tabi işlemin yapıldığı dönemde vergi sorumlularına ait 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan edilir. Bu işlemlere ilişkin KDV'nin beyan dönemi KDVK'nın 10'uncu maddesine göre tespit edilir.

Bu kapsamda, işleme ait fatura veya benzeri belge izleyen ay içinde düzenlense dahi sorumlu sıfatıyla beyan, işlemin gerçekleştiği dönemin beyan süresi içinde yapılır. İşlem bedelinin ödenmemesi, işleme ait faturanın süresinde düzenlenmemesi, alıcıya geç gelmesi veya hiç gelmemesi tevkifatın yapılıp yukarıda belirtilen süre içerisinde sorumlu sıfatıyla beyan edilmesine engel değildir.

6.2. İndirim

2 No.lu KDV Beyannamesi'nde herhangi bir surette indirim yapılması mümkün olmadığından, tevkif edilen KDV'nin tamamının beyan edilerek ilgili vergi dairesine ödenmesi gerekmektedir.

Tevkifat uygulayan alıcının KDV mükellefiyetinin bulunması ve tevkifat uyguladığı teslim veya hizmeti indirim hakkı tanınan işlemlerde kullanacak olması halinde, sorumlu sıfatıyla beyan edilen tutar, beyanın yapıldığı ay içinde verilmesi gereken 1 No.lu KDV Beyannamesi'nde indirim konusu yapılabilir. Bu indirimin dayanağı ise 2 No.lu KDV Beyannamesi olacaktır.

Kısmi tevkifata tabi işlemlerde, işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV'nin;

- Satıcı tarafından beyan edilecek kısmı, takvim yılı aşılmamak şartıyla işleme ait fatura veya benzeri belgenin defterlere kaydedildiği döneme ilişkin olarak verilmesi gereken,

- Sorumlu sıfatıyla beyan edilen kısmı ise 2 No.lu KDV Beyannamesi'nin verildiği ay içinde verilmesi gereken,

1 No.lu KDV Beyannamesi'nde indirim konusu yapılır.

Konuyu bir örnekle açıklayacak olursak;

Örnek-1: (A) A.Ş, üretim faaliyetinin parçası olan bir işin yapılması konusunda, (B) A.Ş. ile sözleşme imzalamıştır . Sözleşme kapsamında (B) A.Ş, kendisine hizmet akdi ile bağlı 10 adet çalışanını sevk ve idaresi (A) A.Ş 'de olmak üzere 12 Mayıs'ta görevlendirmiştir. (B) A.Ş genel oranda KDV'ye tabi bu hizmet ile ilgili olarak düzenlediği faturada hesaplanan KDV, tevkif edilecek KDV ve tahsil edilecek KDV tutarlarını sırasıyla 10.000-TL, 9.000-TL ve 1.000-TL olarak göstermiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, işgücü temin hizmeti alınması KDV Uygulama Genel Tebliği'nde beirtilen şartların sağlanması halinde 9/10 ( %90) oranında KDV tevkifatına tabidir. Söz konusu örnekte, ilgili tebliğde tevkifat için aranan şartların var olduğu tespit edildiğinden, (A) A.Ş'nin yaptığı/borçlandığı tutar üzerinden hesaplanan KDV'nin 9/10' unu sorumlu sıfatıyla tevkifata tabi tutup beyan etmesi , geri kalan 1/10'luk KDV tutarını ise (B) A.Ş' ye ödemesi gerekmektedir.

(A) A.Ş, bu alışla ilgili 2 No.lu KDV Beyannamesi'ni, 24 Haziran tarihine kadar vermek zorundadır. Bu ödevini yerine getirmesi koşulu ile, söz konusu beyanname ile sorumlu sıfatıyla beyan edeceği 9.000-TL yi, 24 Haziran'a kadar vermesi gereken Mayıs dönemi 1 No.lu KDV Beyannamesi'nde indirim konusu yapabilecektir. 2 No.lu KDV Beyannamesi yanlışlıkla süresinden sonra, örneğin 24 Ağustos'ta verilirse, 9.000-TL tutar da 24 Ağustos'a kadar verilmesi gereken Temmuz dönemi 1 No.lu KDV Beyannamesi'nde indirim konusu yapılabilecektir.

Mükellef (A) A.Ş'nin satıcıya ödediği/borçlandığı 1.000-TL tutar ise, yıl geçmemek şartıyla alış faturasının defterlere kaydedildiği dönemde indirim konusu yapılabilecektir.

6.3.Bildirim Zorunluluğu ve Müteselsil Sorumluluk

6.3.1. Bildirim Zorunluluğu

Kısmi tevkifat uygulaması kapsamına alınan işlemlerde satıcılar, tevkifat uygulanan satışları ile satış yaptıkları alıcılara ait listeyi, satışın yapıldığı döneme ait 1 No.lu KDV Beyannamesi ekinde elektronik ortamda vermek zorundadırlar.

Buna göre tevkifat uygulanan her satış faturası v.b itibarıyla;

- Belgenin tarih ve numarası,

- Tevkifat uygulanan işlemin cinsi, tutarı,

- İşlemin tabi olduğu KDV oranı, toplam hesaplanan KDV tutarı, alıcı tarafından tevkif edilen KDV tutarı,

- Alıcının adı/soyadı-ünvanı ve vergi kimlik numarası veya TC kimlik numarası,

ve benzeri bilgilerini içeren liste, satıcı mükellefler tarafından ilgili döneme ait beyanname ekinde verilir.

Bu bildirim zorunluluğuna uymayan veya eksik ya da yanıltıcı bildirimde bulunanlar hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) çerçevesinde işlem yapılır.

6.3.2. Müteselsil Sorumluluk

Tevkifata tabi alımları dolayısıyla KDV tevkifatı uygulayanlar, tevkifat tutarını beyan edip ödemiş olmaları şartıyla, tevkif edilen vergi ile sınırlı olmak üzere bu işlemlerle ilgili olarak önceki safhalarda ortaya çıkan verginin Hazine'ye intikal etmemiş olması nedeniyle müteselsil sorumluluk uygulaması ile muhatap tutulamazlar.

6.4. Belge Düzeni

Tevkifata tabi işgücü temin hizmeti dolayısıyla, hizmeti veren tarafından düzenlenecek belgelerde; "İşlem Bedeli", "Hesaplanan KDV", "Tevkifat Oranı", "Alıcı Tarafından Tevkif Edilecek KDV Tutarı", "Tevkifata Dahil Toplam Tutar" ve "Tevkifattan Sonra Tahsil Edilmesi Gereken Toplam Bedel (Tevkifat Hariç Toplam Tutar)" ayrıca gösterilir.

Bu fatura, hizmeti veren açısından işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV'ye tevkifat uygulandığını tevsik eden belge mahiyetini de taşımaktadır.

Faturaya, borçlanılan miktar olarak rakam ve yazı ile tevkifattan sonra kalan tutar yazılır.

Örnek-2 :

KDV hariç 3.000-TL tutarında ve (%18) oranında KDV'ye tabi işgücü temin hizmeti verilmesi durumunda, satıcı tarafından fatura aşağıdaki şekilde düzenlenecektir.

İşlem Bedeli 3.000

Hesaplanan KDV 540

Tevkifat Oranı 9/10

Alıcı Tarafından Tevkif Edilecek KDV 486

Tevkifat Dahil Toplam Tutar 3.540

Tevkifat Hariç Toplam Tutar 3.054

Yalnız ÜçbinellidörtTLdir.

7. MÜKELLEFLERİN TEMİN ETTİKLERİ İŞGÜCÜNÜ TEVKİFAT KAPSAMINDAN ÇIKARMA ÇABALARI VE KONU İLE ALAKALI ÖRNEKLER

Yasal dayanağına 2'nci bölümde, ayrıntılarına ise yazımızın 4'üncü bölümünde yer verilen, temin edilen işgücü bedeli üzerinden hesaplanan KDV'nin kısmi tevkifata tabi olmasının iki temel şartı vardır. Bu şartlardan, temin edilen elemanların hizmeti alana ücretli statüsünde bağlı olmaması koşulu, işin doğası gereği bu tür alımlarda sağlanmaktadır. Nitekim mükellefler yaptıracakları işi kendi çalışanlarına yaptırdıkları takdirde, bir hizmet alımından bahsedilmeyeceği açıktır.

Vergi inceleme elemanları tarafından yapılan vergi incelemelerinde, KDV tevkifatı yapılmadığı hususundaki eleştirilere mükelleflerin itirazı genellikle KDV tevkifatı yapılmasının diğer bir şartı olan "sevk ve idarenin hizmeti alanda olması" hususundadır. Gerek işin niteliğinden, gerekse yapılan sözleşmenin içeriğinden, işin sevk ve idaresinin hizmeti alan mükellefte olduğu açıkça anlaşılsa da, mükellefler sözleşmeye ekledikleri "işin sevk ve idaresi hizmeti veren kurumdadır." ifadesi ile tevkifat şartlarının sağlanmadığı ve dolayısıyla eleştiriyi gerektirecek bir durumun olmadığı itirazında bulunmaktadırlar.

Oysa ki, VUK'un 3'üncü maddesinin "B" bendinde yer alan "Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır." ifadesinden yola çıkarak; satın alınan işgücünün ne şekilde ve hangi şartlarda kullanıldığına yani, işin gerçek mahiyetine bakılmalı ve işin mahiyeti bakımından sözleşmede geçen bir cümle ile bağlı kalınmamalıdır.

Örneğin mükellefin, işyerinde temizlik hizmetlerinin görülmesi için başka bir mükellefe ücretli statüsünde bağlı olan elemanları, kendi belirlediği şartlarda ve tüm ekipmanları kendisi tarafından sağlanmak koşulu ile çalıştırması konusunda sözleşme yaptığını varsayalım. Yapılan sözleşmede aksi bir ifadeye yer verilse dahi, söz konusu durumda sevk ve idarenin hizmeti alan tarafta olduğu işin mahiyeti gereği açık olduğundan, söz konusu hizmet alım bedeli üzerinden hesaplanan KDV'nin tevkifata tabi tutulması gerekmektedir.

Konuya aşağıda yer alan ve bazıları 23.06.2010 tarih ve KDVK-59/2010-7 sayılı KDV Sirküleri'nde yer alan, örnek olaylar penceresinden de bakabiliriz. Söz konusu örneklerde görüleceği üzere, temin edilen işgücünün tevkifat şartlarını sağladığı ve bu sebeple kısmi tevkifata tabi olduğu açıktır. Bu sebeple mükelleflerin aralarında yapacakları sözleşmelerde yer verdikleri birtakım ifadelerle tevkifat sorumluluğunun ortadan kalkması söz konusu olmayacaktır. Bahsi geçen örnek olaylara aşağıda yer verilmiştir.

Örnek-3 : (F) inşaat firması, yapmakta olduğu inşaat işinde çalıştırmak üzere iş makinesine ihtiyaç duymuş, (O) şirketinden operatörü birlikte iş makinesi kiralamıştır.

Bu işlemde, (O) firması tarafından operatörüyle birlikte verilen iş makinesi kiralama hizmeti, temin edilen operatörün sevk ve idaresi (F) de olacağından ve söz konusu operatör hizmet akdi ile (F) ye bağlı olmadığından, işgücü temin hizmeti kapsamında değerlendirilecek ve toplam bedel üzerinden hesaplanacak KDV, (F) tarafından 9/10 oranında tevkifata tabi tutulacaktır.

Ancak bu hizmetle ilgili olarak iş makinesi operatörü teminine ilişkin bedelin, toplam hizmet bedelinden ayrıştırılabilmesi ve faturada da ayrıca gösterilmesi kaydıyla yalnızca iş makinesi operatörü teminine ilişkin olarak ödenen bedele isabet eden KDV tutarı üzerinden tevkifat yapılabilecektir.

Örnek-4 : (M) firması, işyeri merkezinin başka bir binaya taşınması için (N) firması ile sözleşme yapmış, (N) firması taşıma işini gerekli ekipmanla birlikte 6 eleman kullanarak yerine getirmiştir.

Bu işlemde işgücü temin hizmeti değil, bir taşıma hizmeti söz konusu olduğundan tevkifat uygulanmayacaktır. Ancak (N) firması, taşıma işinde kullanacağı elemanları bir alt firma olan (P) firmasından temin etmişse, taşıma işinde kullanılacak elemanların sevk ve idaresi (N) firmasında olması ve elemanların (N) ye hizmet akdi ile bağlı olmaması nedeniyle söz konusu elemanların (P) firmasından teminine ait bedel üzerinden hesaplanan KDV, (N) firması tarafından 9/10 oranında tevkifata tabi tutulacaktır.

Örnek-5 : Yurt dışındaki faaliyetlerine ağırlık verme konusunda karar alan (L) firması, aynı gruba bağlı (U) firmasında çalışan bir üst düzey yöneticinin 6 ay süreyle firmasında çalışması hususunda (U) firması ile anlaşmıştır.

Söz konusu hizmet, (L) firmasının sevk, idare ve kontrolü altında verilebileceğinden "işgücü temin hizmeti" kapsamında değerlendirilecek ve işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV, (L) tarafından 9/10 oranında tevkifata tabi tutulacaktır.

Bu eleman temininin yurtdışındaki bir firmadan yapılması halinde, iş merkezi ve kanuni merkezi Türkiye'de bulunmayan yabancı firmadan alınan ve Türkiye'de yararlanılan bir hizmet alımı söz konusu olduğundan, söz konusu hizmet alımı tam tevkifat kapsamında değerlendirilip, hesaplanan KDV'nin tamamı (L) firması tarafından tevkifata tabi tutulacaktır.

Örnek-6 : İmalatçı (A) firması, üretim faaliyetinde çalıştırmak üzere konusunda uzman 10 adet mühendisi (B) firmasından temin etmiştir.

Söz konusu elemanlar hizmet akdi ile (A) firmasına bağlı olmadığından KDV Uygulama Genel Tebliği'nde belirtilen şartlardan "hizmet akdi ile bağlı olmama" şartı gerçekleşmiştir. Elemanların sevk ve idaresi konusunda ise, temin edilen işçilerin üretim faaliyetinde çalıştırılması sevk ve idare şartının sağlanması açısından yeterli olacaktır. Nitekim tebliğde, temin edilen elemanların üretim faaliyetlerinin bir aşamasında kullanılması halinde "sevk ve idarenin hizmeti alan tarafta olduğu kabul edilecektir." ifadesine yer verilmiştir. Bu sebeple söz konusu elemanların sevk ve idaresinin koşulsuz şartsız (A) firmasında olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir. Bu sebepten dolayı (A) firması, temin ettiği elemanların bedeli üzerinden 9/10 oranında tevkifat yapmakla yükümlüdür.

8. SONUÇ

Vergi alacağının emniyet altına alınması, verginin ödenmesi bakımından var olan sorumluluğun paylaştırılması ve verginin tahsil edilmesi açısından muhatap sayısını arttırma amaçlarına hizmet eden "tevkifat" uygulaması tam ve kısmi tevkifat olarak ikiye ayrılmaktadır. Tam tevkifat kapsamındaki işlemlerde, işlem üzerinden hesaplanan KDV'nin tamamı alıcı tarafından tevkifata tabi tutulup beyan edilirken; kısmi tevkifat kapsamındaki işlemlerde ise alıcı; işlem üzerinden hesaplanan KDV'nin kanunda yazılı orandaki tutarını tevkif ederken, geriye kalan kısmını satıcıya öder. Ödenen kısım ise, satıcı tarafından beyan edilip, ödenir.

Bu kapsamda, "işgücü temin hizmeti" satın alınması da kısmi tevkifata tabi işlemler arasında gösterilmiştir. Buna göre, işgücü temin hizmeti satın alanlar; söz konusu elemanların kendilerine hizmet akdi ile bağlı olmaması ve elemanların sevk ve idaresinin kendilerinde olması şartlarının sağlanması koşulu ile, söz konusu işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV'nin 9/10 ' unu tevkifata tabi tutarak 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan edip ödeyecektir. Tevkifat uygulayan alıcının, KDV mükellefiyetinin bulunması ve tevkifat uyguladığı teslim veya hizmeti indirim hakkı tanınan işlemlerde kullanacak olması halinde, sorumlu sıfatıyla beyan edilen tutar, 1 No.lu KDV Beyannamesi ile indirim konusu yapılabilecektir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde mükelleflerin satın aldıkları işgücü hizmetinin karşılığı olan bedel üzerinden tevkifat yapılıp yapılmaması konusunda mevzuatta yer alan şartların varlığı aranırken, mükelleflerin aralarında yapmış oldukları sözleşme ile bağlı kalınmamalı, işin gerçek mahiyeti araştırılarak alınan hizmetin niteliği belirlendikten sonra tevkifata tabi olup olmadığı belirlenmelidir.

KAYNAKÇA

1- KANUNLAR

- 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu,

- 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu.

2- GENEL TEBLİĞLER

- 89 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği

- 91 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği

- 96 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği

- 97 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği

- 117 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği

- Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği

3- SİRKÜLERLER

- 23.06.2010 tarih ve KDVK-59/2010-7 sayılı KDV Sirküleri

4- ESERLER

- Nihat Uzunoğlu, Herkes için Katma Değer Vergisi Kanunu Yorum ve Açıklamaları-1, İstanbul, Maliye Hesap Uzmanları Derneği Yay., 2014,s.867-887

5-SÜRELİ YAYINLAR

- Mehmet Yıldırım, "117 No'lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği Kapsamında KDV Tevkifatı", Vergi Sorunları Dergisi, Sayı: 285, Haziran 2012, s.159.

- Ayhan Üngörmüş, "Katma Değer Vergisi Tevkifatı Uygulaması Artık Derli Toplu", Vergi Dünyası Dergisi, Sayı: 370, Haziran 2012, s.26.

1,195 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Tayyar Ateş Yeminli Mali Müşavirlik

Merkez Mah. Perihan Sk. No:67/1 Emin Bey Apt. Kat:4 D:5 Şişli / İstanbul 

+90 212 219 74 81