Ara
  • Olga Ateş

Çekiliş ve Yarışma Sonucu Kazanılan İkramiyelerin Veraset ve İntikal Vergisi Karşısındaki Durumu

Sabri OZAN*

Yaklaşım Dergisi

I- GİRİŞ

Ticari hayatta, ticareti yapılan mallara olan talebin artırılması amacıyla, bir takım pazarlama teknikleri geliştirilmekte ve satışı yapılan malın yanında çekiliş yapılarak başka bir malın bedel alınmaksızın verilmesi sıkça karşılaşılan bir pazarlama tekniği olarak ortaya çıkmaktadır. Ayrıca televizyon programlarında düzenlenen yarışmalar sonucu talihlilere çeşitli ödül ve ikramiyeler verilmekte ve bu şekilde ivazsız bir intikal söz konusu olmaktadır. Bu çalışmamızda çekiliş ve yarışma sonucu kazanılan ödüllerin veraset ve intikal vergisi karşısındaki durumu açıklanacaktır.

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun([1]) 1. maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset tarikiyle veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer şahsa intikali veraset ve intikal vergisine tabidir. Aynı Kanun’un ikinci maddesinde ise söz konusu maddede geçen tabirlerin tanımı yapılmıştır. Buna göre “şahıs” tabiri, hilafına sarahat olmadıkça hakiki ve hükmü şahısları; “mal” tabiri, mülkiyete mevzu olabilen menkul ve gayrimenkul şeylerle mameleke girebilen sair bütün hakları ve alacakları; “ivazsız intikal” tabiri ise, hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan ivazsız iktisapları ifade etmektedir.

Yarışma ve çekilişler sonucu verilen değerlerde ivazsız bir intikal söz konusu olmaktadır. Bu yüzden söz konusu teslimler veraset ve intikal vergisinin konusuna girmektedir.

II- YARIŞMA VE ÇEKİLİŞİN KAPSAMI

28 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nde([2]) yarışma; çekiliş ya da kur'a yöntemine başvurulmaksızın önceden ilan edilen bilgi, yetenek, güzellik gibi bazı kriterlere göre müsabakalarda üstünlük gösterenlerin (bir seçici kurul tarafından belirlenen iştirakçilere ikramiye verilmesi dahil) seçilmeleri, çekiliş ise; çekiliş, bahis, iştirak, kur'a ve benzeri yöntemlere dayanan düzenlemelerle katılımcıların bir bedel ödemeden veya ödedikleri bedelden daha yüksek bir değerde mal edinmeleri olarak tanımlanmıştır.

Bu çerçevede;

- Yazılı ve görsel basın başta olmak üzere gerçek ve tüzel kişiler tarafından düzenlenen çekilişler ile bilgi, kültür, deneyim veya sair becerilerin sergilenmesine dayanan yarışmalar,

-Yazılı basının iştirak edilmesini kupon toplamaya bağladığı çekilişler,

- Gerçek ve tüzel kişilerce sunulan mal veya hizmetlerin tanıtımı veya satış hacminin artırılması amaçlarıyla tüketiciye yönelik olarak düzenlenen çekilişler,

ile benzerleri, yarışma ve çekiliş kapsamında değerlendirilecektir.

Bu kapsamda gerçek ve tüzel kişilerce düzenlenen ve yukarıda tanımı yapılan yarışma ve çekilişler sonucunda ödenen ikramiyeler, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu kapsamında değerlendirilerek, istisna tutarını aşan kısmı vergilendirilecektir. Yarışma veya çekilişin, yardım toplanması, kamu hizmetlerine destek olunması, eğlence, kültür, tanıtım, anma veya kutlama amaçlarıyla düzenlenmiş olması ya da kamu kurum ve kuruluşları, vakıflar ve dernekler (kanunla kurulanlar dahil), cemaatler, spor kulüpleri, okul aile birlikleri, emekli ve yardım sandıkları, görsel ve yazılı basın kuruluşları tarafından düzenlenmiş olması vergilendirilmesine engel değildir. Yarışma ve çekiliş dolayısıyla ödenen ikramiyelerin vergilendirilmesi için bunları düzenleyen gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunması zorunlu olmadığı gibi tüzel kişilerin kanuni veya iş merkezlerinin Türkiye'de bulunması da şart değildir.

III- YARIŞMA VE ÇEKİLİŞLERDE KAZANANLARA ÖDENEN İKRAMİYELERİN VERGİLENDİRİLMESİ VE BEYANI

Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 16. maddesinin son fıkrasında, gerçek ve tüzel kişilerce düzenlenen yarışma ve çekilişlerde kazanılan ikramiyelerin %10 oranında vergilendirileceği ve ikramiyenin([3]) ayni olarak ödenmesi halinde, fatura değerinin([4]) esas alınacağı belirlenmiştir.

İkramiyenin ayni olarak verilmesi halinde tevkifata o malın fatura değeri esas alınacaktır. Ancak ikramiyeyi ödeyenlerce, mal veya hizmetin bedelinden ayrı olarak bazı masraflar ile vergilerin (taşıt alım vergisi, veraset ve intikal vergisi, eğitime katkı payı, çevre kirliliğini önleme fonu, harç, gümrük vergisi vs.) üstlenilmesi halinde, bunlar fatura bedeline ilave edilerek bulunacak toplam değer üzerinden vergi tevkif edilecektir.

Yarışma ve çekilişi düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, düzenledikleri yarışma ve çekilişler sonucu ödeyecekleri ikramiyelerin istisna tutarını aşması halinde, ikramiyelerin bu tutarı aşan kısmı üzerinden %10 oranında vergi tevkif etmeye mecburdurlar. 46 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nde([5]) 2015 yılı için uygulanacak istisna tutarı 3.711,00 TL olarak belirlenmiştir.

Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 7. ve 9. maddeleri kapsamında yarışma ve çekilişi düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler ikramiye kazananların ikramiyelerinden kesilen vergileri yarışma ve çekilişin yapıldığı günü takip eden ayın 20. günü akşamına kadar veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile bildirmeye mecburdurlar. Söz konusu beyanname gerçek kişilerde yarışma ve çekilişi düzenleyen kişinin ikametgahının tüzel kişilerde ise kanuni veya iş merkezlerinin bulunduğu yer vergi dairesine verilecektir. Beyanname üzerine tahakkuk eden vergi ise Kanun’un 19. maddesinde belirtildiği üzere beyanname verme süresi içerisinde ödenecektir.

IV- YARIŞMA VE ÇEKİLİŞ SONUCU VERİLEN İKRAMİYELERE İLİŞKİN ÖRNEKLER

1- Bir televizyon kanalı tarafından 02.03.2015 tarihinde düzenlenen yarışma programında bir kişi 100.000 Türk Lirası nakit ikramiye kazanmıştır. Söz konusu ikramiyenin ödenmesi sırasında tevkif edilecek vergi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

İkramiye tutarı 100.000,00 TL

İstisna tutarı 3.711,00 TL

Vergi Tevkifatına Esas Matrah 96.289,00 TL

Hesaplanan V.İ.V. Tutarı (96.289,00 x %10) 9.628,90 TL

Ödenecek İkramiye Tutarı (100.000 - 9.628,90) 90.371,10 TL

Bu örnekte ödenen ikramiye üzerinden televizyon kanalınca tevkif edilen 9.628,90 TL tutarındaki vergi, 20.04.2015 günü akşamına kadar tarha yetkili vergi dairesine vergi sorumluları için düzenlenmiş veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenecektir.

2- (A) Limited Şirketi 01.12.2014-30.04.2015 tarihleri arasında işletmesinden alışveriş yapan kişiler arasından bir kişiye 25.12.2015 tarihinde yaptığı çekilişte katma değer vergisini de üstlenerek bir adet otomobil vermiştir. Söz konusu şirket, katma değer vergisi dışındaki vergi ve masrafların talihliye ait olacağını ilanında belirtmiştir. Bu bilgilere göre, ikramiye üzerinden tevkif etmesi gereken vergi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Otomobilin fatura değeri (KDV dahil) 124.660,00 TL

İstisna Tutarı 3.711,00 TL

Vergi Tevkifatına Esas Matrah 120.949,00 TL

Hesaplanan V.İ.V. Tutarı (120.949,00x %10) 12.094,90 TL

Ayni olarak verilen ikramiyelerin vergilendirilmesinde fatura değerinin esas alınacağı belirtilmiş olup katma değer vergisi gibi harcamaların ikramiyeyi ödeyenlerce karşılanması halinde fatura değerine katma değer vergisi gibi yapılan harcamaların vergi matrahına ilave edilmesi gerekmektedir.

(A) Limited Şirketi, çekilişe konu otomobilin katma değer vergisi dahil fatura değeri üzerinden tevkif edilmesi gereken 12.094,90 Türk Lirası vergiyi, ikramiyeyi kazanan kişiden tahsil edecek ve 20.01.2016 günü akşamına kadar, sorumlular tarafından kullanılan veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile tarha yetkili vergi dairesine beyan edecek ve aynı süre içinde ödemesi gerekecektir.

3- (B) Anonim Şirketi, 20.08.2015 tarihinde yapılacak yarışmayı kazanana brüt 150 m2’den küçük 200.000 Türk Lirası değerinde bir daire verileceğini ve veraset ve intikal vergisi dahil bütün masrafların kurumlarınca karşılanacağını ilan etmiştir. Söz konusu daire ve bu dairenin yarışmayı kazanana devri dolayısıyla (B) Anonim Şirketince karşılanacak vergi ve masraflar aşağıda gösterilmiş olup, tevkif edilmesi gereken veraset ve intikal vergisi şu şekilde olacaktır:

Dairenin değeri 200.000 TL

Teslime ilişkin vergi ve masraflar 3.400 TL

Katma değer vergisi (200.000x%1) 2.000 TL

Tapu harcı (200.000x%0,4) 8.000 TL

Dairenin değeri ile vergi ve masraflar toplamı 213.400 TL

Bu tutar, yarışmayı kazanana sağlanan net tutardır. Örnekte, veraset ve intikal vergisi (B) Anonim Şirketince üstlenildiğinden, bu tutardan istisna tutarı düşüldükten sonra (213.400 - 3.711 = 209.689-TL) hesaplanacak vergi tutarının da yarışmayı kazanana sağlanan bir menfaat olarak ivazsız intikal kapsamında değerlendirilmesi ve vergi matrahına dahil edilmesi gerekecektir. Buna göre, tevkifat oranının %10 olduğu dikkate alındığında, yarışmayı kazanana sağlanan brüt menfaat tutarı aşağıdaki gibi hesaplanacaktır:

209.689 / 0,90 = 232.987,77 TL([6])

Tevkifat matrahı 232.987,77 TL

Hesaplanan veraset ve intikal vergisi (232.987,77 x %10) 23.298,77 TL

(B) Anonim Şirketi, söz konusu vergiyi 20.09.2015 günü akşamına kadar sorumlular tarafından kullanılan veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile bağlı bulunulan vergi dairesine beyan ederek ödeyecektir.

V- YARIŞMA VE ÇEKİLİŞLERLE İLGİLİ OLARAK BEYANNAME VERMEYECEK OLANLAR

Yarışma ve çekilişlerde kazananlara verilen ikramiyelerin değerinin istisna haddinin altında kalması halinde, bu tutar üzerinden yarışma ve çekilişi düzenleyenlerce vergi tevkif edilmeyecek ve beyanname verilmeyecektir.

Ayrıca, bu tür ikramiye kazananların kazandıkları bu ikramiyeler nedeniyle beyanname vermeyecekleri tabiidir.

VI- SONUÇ

Yarışma ve çekilişler sunucu verilen değerlerde ivazsız bir intikal söz konusu olmaktadır. Bu kapsamda gerçek ve tüzel kişilerce düzenlenen yarışma ve çekilişler sonucunda ödenen ikramiyeler, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu kapsamında değerlendirilerek, istisna tutarını aşan kısmı vergilendirilecektir. Gerçek ve tüzel kişilerce düzenlenen yarışma ve çekilişlerde kazanılan ikramiyelerin %10 oranında vergilendirileceği ve ikramiyenin ayni olarak ödenmesi halinde, fatura değerinin esas alınacağı belirtilmiş olup, söz konusu ikramiye kapsamında hesaplanan vergi yarışma ve çekilişi düzenleyenler tarafından yarışma ve çekilişin yapıldığı ayı takip eden ayın 20. günü akşamına kadar beyan edilecek ve bu süre içerisinde ödenecektir. Bu tür ikramiye kazananların kazandıkları ikramiyeler sebebiyle herhangi bir beyanname vermeyeceklerdir.

* Vergi Müfettişi

[1] 15.06.1959 tarih ve 10231 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[2] 31.12.1998 tarih ve 23570 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[3] İkramiye: Düzenlenen yarışma ve çekilişler karşılığında taahhüt edilen ve kazananlara verilmesi gereken nakit dahil her türlü menkul ya da gayrimenkul mallar ile sair bütün hak ve alacakları ifade eder.

[4] Fatura değeri: İkramiyenin ayni olarak ödenmesi halinde intikale konu mala ait fatura tutarını (mal bedelinden ayrı olarak, katma değer vergisi, motorlu taşıtlar vergisi, taşıt alım vergisi(özel tüketim vergisi), emlak vergisi, eğitime katkı payı, çevre kirliliğini önleme fonu, harç, gümrük vergisi ve diğer giderlerin ikramiyeyi ödeyenlerce karşılanması halinde, bu ödemeler fatura değerine dahildir.) ifade eder.

[5] 30.12.2014 tarih ve 29221 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[6] Basit orantı yöntemiyle;

90

100 ise

209.689 TL

X

X =

209.689 X 100

= 232.987,77 TL olarak hesaplanacaktır.

90

2,833 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Tayyar Ateş Yeminli Mali Müşavirlik

Merkez Mah. Perihan Sk. No:67/1 Emin Bey Apt. Kat:4 D:5 Şişli / İstanbul 

+90 212 219 74 81